Blog Pèrèrè

Vrijdag 1 december 2017

In de vroege uurtjes haalde Dirk onze ganse delegatie op om ons veilig naar Zaventem te brengen.  De vlucht naar het verre Benin  werd verzorgd door Brussels Airlines en verliep heel vlot. 

 

Na een korte tussenstop in  Abidjan (Ivoorkust)  voor een technische controle en een tankbeurt, bereikten we omstreeks 21 u de luchthaven van Cotonou. Daar werden we opgewacht door een officiële delegatie van het gemeentebestuur van Pèrèrè, nl. burgemeester Madame Mariétou Tamba en schepen Monsieur Ouro Koubouré Morigui . Eveneens tot het welkomstcomité behoorde Balikissou, verantwoordelijke koepelorganisatie departement Borgou.

Karlien Gorissen, medewerkster dienst internationaal VVSG  was al sedert woensdag aanwezig in Cotonou om daar de nodige contacten te leggen en ons verblijf voor te bereiden. De verwelkoming was  heel hartelijk.

Na een korte kennismakingsronde en het nuttigen van een welkomstdrankje, werden we naar het hotel gebracht (hotel du Lac). 

Eens ingecheckt, konden we eerst onze euro’s inruilen voor de plaatselijke valuta (1 euro is 655 francs africains). We hadden nog een klein hongertje dat op het prachtige terras en onder het genot van een deugddoend briesje kon worden gestild.

 

 

Dag 2:  2 december 2017.

Na een zalige nachtrust ( met dank aan de airco) moesten we om 6u plaatselijke tijd al uit de veren. 

Het ontbijt was ruim voldoende en echt lekker. Het bezorgde ons de nodige energie om de lange reis naar het hoger gelegen Pèrèrè aan te vatten.

Voor ons westerlingen was de cultuurschok niet gering. Toen we op het busje stonden te wachten, waren we nog getuige van wel een zeer bizarre begrafenisstoet. Helemaal in jazzstijl werd de aflijvige in een witte  stationcar naar zijn laatste rustplaats gebracht.  Dit zette meteen de toon.  De  mensen in Bénin staan op een andere manier in het leven dan wij. Het leven en alles wat er bij hoort,  wordt hier opgevat met humor en de nodige relativiteit.

 

Cotonou bruist van het leven, overal zie je de gele motorfietsen die als taxi dienen en zich met een ware doodsverachting in het verkeer begeven. Door de uitlaatgassen is de lucht er allesbehalve zuiver maar daar maalt men niet om.  Verkeers- en veiligheidsregels worden niet zo nauw genomen en ruimtelijke ordening  en opruimen van zwerfvuil  behoren niet tot hun grootste prioriteit.  

 

 

De levensverwachting in Bénin is 61 jaar. Je ziet dan ook voornamelijk jonge mensen en kinderen in het straatbeeld. De huisvesting is allesbehalve optimaal en niet erg hygiënisch.

 

 

Langs de weg die van het zuiden naar het noordelijk gelegen Pèrèrè leidt, vind je overal kleine  winkeltjes waar van alles en nog wat kan gekocht worden, bij elke verkeersdrempel bieden kinderen en jonge vrouwen hun koopwaar aan.   De producten die men verkoopt zijn eerlijk en uit de plaatselijke grondstoffen gemaakt: olie, mais, bananen, zaden, noten, etenswaren,  houtskool, meubels,…. En uiteraard kleurrijke kledij.

 

 

 

We hebben het geluk om een schitterende chauffeur toegewezen te zijn,  die ons gedurende een ruim 9uur durende rit langs wegen met putten en versperringen veilig ter plaatse brengt.

Naarmate we dieper landinwaarts gaan, wordt de lucht droger. De drukkende, vochtige hitte van Cotonou maakt plaats voor een droge warmte.

De burgemeester van Pèrèrè heeft ons gehuisvest in een klooster waar een 4-tal zusters verblijven.

Alle stof, ongemakken, dorst en honger verdwijnen als bij toverslag met het warme onthaal dat ons te beurt valt,  wanneer we de kloosterpoort binnenrijden. Wel 50 kinderen verwelkomen ons zo hartelijk dat we  allen heel even ontroerd zijn. Ook hier blijkt opnieuw dat de mensen hier – ondanks de armoede en de povere leefomstandigheden, een blijdschap en warmte aan de dag leggen die we als westerling nog nauwelijks kennen.

 

 

 

Dag 3 – 3 december 2017

 

Om 5u ’s morgens gewekt door de Islamgezangen  en – gebeden die uit de luidsprekers schallen.  Ietwat slaperig realiseerden we ons dat het overgrote deel van de bevolking moslim is. De gebeden duurden ongeveer een uur, daarna werd de sfeer terug vredig en kalm.

Om 7u30 en na opnieuw een goede nachtrust was het overgrote deel al uit de veren. Wie dit wilde, kon de anderhalf uur durende eucharistieviering bijwonen in het kerkje binnen de omheining.  De kinderen die door de zusters opgevoed worden, luisteren hier de dienst muzikaal op. Het is een vreugdevolle en kleurige belevenis. De priester heette de Belgische delegatie tot tweemaal toe heel hartelijk welkom.

 

 

Na afloop genoten we van een lekker ontbijt, klaargemaakt door de zusters.

 

 

Om 11u begaven we ons naar het gemeentehuis van Pèrèrè waar de beide gemeentebesturen hun eigen gemeente voorstelden aan elkaar.

Het onthaal was opnieuw in Afrikaanse stijl. Een groep vrijwilligsters verwelkomde ons met lokale gezangen en dans.

 

 

De burgemeester hield een moment stilte naar aanleiding van het overlijden van onze burgemeester en van een lokale arrondissementele chef. Daarna namen haar schepenen en medewerkers het woord om Pèrèrè aan ons voor te stellen. Ook onze schepen Jeremie presenteerde onze mooie gemeente aan de officiële delegatie van Pèrèrè.  Hij overhandigde de glazen vaas met de wuivende grasspriet aan de burgemeester en een doosje streuvelspralines aan elk van de gemeenteraadsleden van Pèrèrè.

Tot slot gaf Karlien (VVSG) nog een insteek over hoe een stedenband in de praktijk kan werken.

 

 

Na afloop van dit formele gedeelte nam Madame la maire Tamba ons op sleeptouw door het dorp. Eerst ging het langs een artisanale pottenmakerij.

Daarna bezochten we een ‘collectivité’ die allerlei artisanale activiteiten omvat. We waren o.a. te gast in een ambachtelijke weverij waar prachtige gewaden werden gemaakt.

Tot slot brachten we een bezoek aan een plaats waar mensen met mentale problemen geholpen worden.   De traditionele methodes die hier gehanteerd worden, zijn nogal confronterend.

 

Op ons pad door het dorp valt op dat veel zwerfvuil aanwezig is. Kinderen lopen er blootsvoets rond met buikjes die wijzen op eenzijdige voeding. De schepen van Pèrèrè vertelt ons dat 80 % van de vrouwen in Bénin analfabeet is, daar waar dit slechts voor 60 % van de mannen het geval is.

In de namiddag ging de tocht naar de gemeente Nikki.  Eerst bezochten we een lokale markt waar artisanale streekproducten verkocht worden, zoals karitéboter, zeep, yoghurt, sieraden, traditionele kledij, middelen tegen allerlei kwaaltjes…

Her en der vonden optredens van lokale bandjes plaats.

We hadden het grote geluk dat net tijdens ons verblijf het grote jaarlijkse ‘fête de la Gani’ plaatsvindt. De autoriteiten van Nikki hebben voor dit feest een dossier ingediend om het te laten erkennen als Unesco-erfgoed.  Eén van de spektakels is de dans van de paarden waarbij ruiters en paarden dansen op het ophitsende ritme van de lokale muziek.

Daarna inviteerde  de burgemeester van Nikki die tevens prefect is van een aantal gemeenten van het departement Borgou, ons voor een officieel onthaal op zijn gemeentehuis.  

Hij verzorgde een uiterst interessante toespraak rond zijn activiteiten in het departement en de doelstellingen. Nadien trakteerde hij ons nog op een drankje in een plaatselijke bar.

 

 

Dag 4 – 4 december 2017

 

Om 7u45 vertrokken we naar het gemeentehuis van Pèrèrè. Elke maandag wordt daar om 8u stipt de vlag gegroet. Plaatselijke politici en de diensthoofden zingen  het volkslied van Bénin. De lokale gemeentebesturen hechten  blijkbaar veel belang aan dit wekelijkse ritueel.

Daarna bezochten we de verschillende gemeentelijke diensten. We maakten kennis met de “secrétaire général et ses chefs départementaux”.

We schrokken van de primitieve omstandigheden waarin de administratie dient te werken: weinig bestaffing,  enkel de diensthoofden beschikken over een  pc, geen internet,  weinig mogelijkheden voor archivering en dossiervorming.  Sommige apparatuur is aanwezig maar bevindt zich nog in de verpakking. De typiste werkt met een mechanische schrijfmachine. Wat ook opvalt: geen enkele van de diensthoofden is een vrouw…

 

De beambte burgerlijke stand gaf aan dat hij gestart is met het netjes archiveren van de geboorteakten. Hij toonde ons trots  zijn prachtige werk. Hij hecht blijkbaar wel  belang  aan orde en netheid maar de middelen ertoe ontbreken.

Het systeem van de geboorte-aangiftes is echter niet waterdicht.  Verschillende geboortes worden niet geregistreerd. Zo bevallen verschillende vrouwen nog thuis, ze doen niet de moeite om het kindje aan te geven en omwille van de financiële rechten die verbonden zijn aan de opmaak van een geboorteakte, wordt nogal eens nagelaten om dergelijk document te laten opmaken.

Volgende diensten zijn aanwezig in het gemeentehuis: algemeen secretariaat, planificatie, cultuur-toerisme-sport-communicatie, burgerlijke stand, financiën, openbare werken. Er is geen  technisch uitvoerend personeel, zoals werklieden of schoonmaaksters. Dit verklaart waarom het afval zomaar op straat ligt, waarom er niet overal verharde wegen zijn en waarom bepaalde wel aanwezige wegen in slechte staat zijn.

Men heft slechts heel beperkt belastingen. De voornaamste is deze op de inname van een standplaats op de lokale markt. Het grootste deel van de inkomsten komt van de overheid die op een eerder grillige wijze tot betaling overgaat. Gezien de gelden niet steeds de gemeente tijdig of volledig bereiken, is het risico reëel dat  het personeel en de leden van het college ettelijke maanden moeten wachten op de uitbetaling van hun salaris.

 

Na het bezoek aan de gemeentelijke diensten werden achtereenvolgens een middelbare school, een kleuterschool en verschillende lagere scholen bezocht (EPP Centre, EPP Kpébié, EPP Nassy, EPP Guinagourou).

Gezien we een officiële delegatie zijn, worden we op elke reis telkens begeleid door een politieman.

In alle scholen viel het schrijnende gebrek aan didactisch materiaal op, zoals leerboeken, speelgoed, schrijfgerief, sportmateriaal, …. Maar bovenaan het verlanglijstje van elk schoolhoofd staat de vraag naar een waterinstallatie. Geen enkele van de lagere scholen beschikt over drinkbaar water….

Alhoewel   er voor meisjes in het middelbaar onderwijs geen schoolgeld verschuldigd is – wat op  zich een zeer goede maatregel is - , blijven toch heel wat meisjes van middelbaar of hoger onderwijs verstoken. Weinig of geen vrouwelijke leerlingen kunnen doorstoten tot hoger onderwijs.  Reden: zwangerschap met als gevolg vroegtijdig huwelijk.

De staat heeft zich weliswaar tot doel gesteld om aan elke leerling minstens 10 jaar onderwijs te verschaffen, maar de directeur geeft toe dat dit slechts een ‘papieren’ doelstelling is…. de burgemeester van Pèrèrè deelt mee dat – ook in de verder afgelegen delen – er naar gestreefd wordt dat alle kinderen naar school gaan en een minimum aan onderwijs genieten.

 

Hoe arm de bevolking ook is, waar we ook kwamen, werden we heel warm en hartelijk verwelkomd. Men sleurde dadelijk stoelen en drankjes aan en we kregen een plaats onder  de schaduwrijke kruin van een grote boom.

 

In Guinagourou werd een materniteit bezocht en een dispensarium. De omstandigheden waarin de plaatselijke vrouwen moeten bevallen, zijn  - voorzichtig uitgedrukt – eerder bedenkelijk. Roestige materialen, weinig of geen hygiëne, vele vrouwen op een kleine oppervlakte in slecht verluchte ruimtes. Kortom: geen moderne medische zorgen noch apparatuur en te weinig geschoold personeel.

Het dorp Guinagourou ligt afgelegen en kan slechts na een moeilijk berijdbare weg bereikt worden. Deze broodnodige zorgen zijn dus niet voor elke vrouw binnen handbereik.

 

Even verderop in het dorp Guinagourou wachtte ons een feestelijk onthaal.  Opnieuw blijkt dat mensen hier een grote levensvreugde en blijheid aan de dag leggen. We werden eens te meer heel hartelijk onthaald met muziek en dans.

De plaatselijke imam en chefs kijken goedkeurend toe.

Daarna werden we door de grote markt met lokale producten geloodst.  We zijn verrast door de grote diversiteit aan kleur- en geurrijke koopwaar.

 

Vervolgens werden we uitgenodigd bij de lokale ‘koning’ in zijn woning.  Daartoe moesten we ons schoeisel uitdoen en knielen voor deze plaatselijke leider. Een kommetje met water en kolanoten werd doorgegeven. 

 

We sloten de dag af met een groepsevaluatie van de opgedane indrukken tijdens de afgelopen intensieve dagen (net zoals gisteren).

 

 Dag 5 - 5 december

Na een deugddoend ontbijt – klaargemaakt door de zusters – vertrokken we naar N’Dali waar we de zetel van het  ADECOB bezochten. ADECOB staat voor ‘Association pour le Développement des Communes du Borgou’.   De structuur van deze intercommunale vereniging kan een stuk vergeleken worden met deze van onze eigen intergemeentelijke samenwerkingsverbanden: nl. een algemene vergadering, een raad van bestuur en talrijke commissies die rond specifieke onderwerpen werken en uiteraard een ondersteunende administratie.  Naast Pèrèrè maken nog 7 andere gemeenten deel uit van deze associatie. De secretaris, Munda,  licht de structuur, werking en doelstellingen toe.

Deze persoon maakt duidelijk dat Bénin een ontwikkelingsland is waarvan de problemen eigenlijk niet te overzien zijn.  Via zijn uitleg wordt duidelijk dat de  middelen die aan de associatie ter beschikking worden gesteld,   komen van:

  • de deelnemende gemeenten (8 tot 14 miljoen francs africains)
  • eigen middelen
  • of nog van giften en schenkingen allerlei

De inkomsten zijn echter niet toereikend   om de moeilijkheden waarin de regio zich bevindt, aan te pakken. Er moeten prioriteiten gelegd worden. Hij gelooft heel sterk in decentralisatie aangezien de plaatselijke autoriteiten de meeste voeling hebben met hun bevolking en de noden die er heersen.  Verder is hij eveneens van mening dat het heil moet gezocht worden in de ontwikkeling van de troeven die de gemeenten te bieden hebben. Deze situeren zich vooral op vlak van de lokale economie.

Deze associatie heeft – sedert zijn oprichting in 2009 – al enkele mooie zaken gerealiseerd, zoals bijv. het renoveren van een lagere school in Pèrèrè, het moderniseren van een ziekenhuis, ondersteuning van de gemeentelijke administratie, enz.

Als Belgische delegatie kregen we allemaal de kans om vragen te stellen of bepaalde aspecten aan te brengen die ons tijdens ons korte bezoek getroffen hadden of minstens onze aandacht getrokken.

Na afloop werden geschenken uitgewisseld.

Geweven matjes uit Anzegem:

Versierde kalebas:

 

 

Na afloop van dit uiterst interessante bezoek, reed de groep naar de deelgemeente Gourou waar ons alweer een feestelijk onthaal wachtte.

Onze komst gaf aanleiding tot een waar dans- en muziekfestijn. Het ganse dorp was op de been gebracht en had zich feestelijk opgemaakt om ons te ontvangen in zo groot mogelijke stijl.

 

Animisme (dans door de lokale vrouwen)

Na het middagmaal brachten we een officieel bezoek aan de lokale chef van Pèrèrè.  Men noemt deze lokale autoriteit : de ‘Koning’. Er worden wederzijds wensen uitgewisseld. Hiërarchie en respect voor hoge leeftijd leven hier zeer sterk.

 

Het huis van de Koning:

De Koning zelf:

 

De lokale kinderen zijn heel geïnteresseerd in het gebeuren:

Op het programma staat nog een bezoek aan een toeristische site waarin de lokale autoriteiten heel wat potentieel zien.

Het betreft  het graf van een echtpaar dat  om het leven kwam in de strijd voor de onafhankelijkheid van Bénin tegen de Fransen. Om op de site te geraken moesten we   een flink stuk de brousse ingebracht worden.  De locatie ligt zeker een 5-tal km landinwaarts en kan momenteel niet met een auto bereikt worden.  Enkelen van ons startten moedig aan de wandeltocht.

 

Maar de avond valt hier zodanig snel dat er in allerijl door madame la Maire een aantal bromfietsen opgevorderd moesten worden.

De weg naar de toeristische site was niet zonder gevaar :)

 

 

Ter plaatse duidde de eerste schepen van Pèrèrè ons de geschiedenis verbonden aan deze locatie.

De symboliek van het verhaal van de echtgenote die haar man trouw wil blijven en voor de dood met de kogel kiest nadat hij gestorven is, spreekt enorm aan.

Het plan van het gemeentebestuur is om hier een mausoleum op te richten ter ere van deze lokale helden. Een ontwerp is reeds klaar.

Er werd ter plaatse nog een officieel momentje georganiseerd ter nagedachtenis van deze moedige strijders.

 

Zo ziet de plaats er nu uit: 2 ijzeren (roestige) plaatjes waarvan de opdruk niet meer zichtbaar is en enkele bankjes. 2 terpjes om de plaats van de graven aan te geven.

 

Zo zou het moeten worden:

Daarna ging het terug met de bromfietsen naar de startplaats.

 

Dag 6 – 6 december 2017

Deze morgen – om 7u30 en nog vóór het ontbijt – een klein wandelingetje gedaan op het domein van het klooster.

’s Morgens is  het weer hier zalig, nog lekker fris en aangenaam. Dit is dan ook het beste moment van de dag om de hand aan de ploeg te slaan. Het bruist hier dus al van de bedrijvigheid.

Twee werklieden zijn een sanitair blok aan het bouwen voor de meisjesafdeling:

 

De plaatselijke poelier brengt de grondstoffen voor het middagmaal:

De leerlingen pompen het water voor de dag op

 

De plaats voor de wekelijkse markt:

Na het ontbijt vertrekt een afvaardiging van onze groep naar het gemeentehuis om samen met de delegatie van Pèrèrè te bespreken hoe het na vandaag verder kan gaan met dit project.

We werden ontvangen om 9u in het bureau van Madame la Maire.

Aanwezigen:

Samenstelling

  • Voltallig college van Pèrèrè – madame la maire et de beide schepenen
  • Balikissou (intercommunale ADECOB)
  • Anzegemse Schepenen   Jeremie Vaneeckhout en Koen Tack, de gemeentesecretaris en  de ambtenaar van internationale solidariteit, Isabelle Dhert.
  • Karlien Gorissen (VVSG)

Deze vergadering hadden we de avond voordien voorbereid met de ganse groep die zich unaniem akkoord verklaard had om een duurzame samenwerking met Pèrèrè te bewerkstelligen.

Agenda:

  1. Intentie en visie op verdere samenwerking
  2. Bespreking terugkeermissie (datum – duur  - aantal personen – tussenkomst in de kosten – wie  – programma  - wensen)

 

  1. Inhoudelijk traject

-          Structurele communicatie tussen de gemeenten

-          Doelstellingen

-          thema’s

4. terugkoppeling naar de anderen van beide groepen.

 

Om 11u vervoegden de overige leden van beide delegaties zich bij de vergadering en werd feedback gegeven.

Daarna had de burgemeester nog een verrassing voor ons allen in petto. Om in stijl deel te kunnen nemen aan de  afscheidsfeestelijkheden werd voor ons allemaal een traditioneel kostuum gemaakt.

 

 

 

 

Om 18u werden we verwacht op het plein vóór het gemeentehuis.  Uitgedost in onze nieuwe outfit, werden we door Lambert (onze chauffeur)   ter plaatse gebracht. De plaatselijke vrijwilligsters hadden een groot buffet met lokale specialiteiten voorbereid: palmwijn en alle soorten groenten- en vleesbereidingen.

Naast de gemeenteraad waren ook de arrondissementele chefs van de partij.

De burgemeester stelt ons alle gerechten voor:

Schepen Jeremie overhandigde onze laatste geschenken, ttz de geborduurde Anzegemse vlag als symbool van onze samenwerking (overhandigd aan Madame Tamba) en voor de plaatselijke autoriteiten waren er nog streekproducten (pralines en geweven matjes).

Na de maaltijd  barstte het feest  in alle hevigheid los, een bandje maakte opzwepende muziek en ook wij  waagden voorzichtig een danspasje. Na een tijdje kwamen ook de dorpsbewoners   nieuwsgierig dichterbij  en  al snel stonden we allen samen   op de dansvloer.

 

 

Om 23u nemen we afscheid van onze nieuwe vrienden om ’s anderendaags de lange terugtocht aan te vatten naar Cotonou.

 

 

Dag 7 – donderdag 7 december 2017.

Om 7u stonden we allen gepakt en gezakt klaar om de kloostersite te verlaten voor de terugreis naar Cotonou. Gelukkig was de lucht wat bewolkt waardoor de rit in iets koelere omstandigheden verliep.

Onderweg ontvingen we nog vriendelijke wensen van de burgemeester en de schepenen van Pèrèrè voor een behouden terugreis.

We arriveerden omstreeks 19u aan ons hotel.