Bestrijdingsmiddelen

Zonder is sowieso gezonder

De gevolgen van het gebruik van bestrijdingsmiddelen op onze gezondheid is een uiterst complexe materie. Vast staat dat onoordeelkundig gebruik van bepaalde bestrijdingsmiddelen heel wat gezondheidsrisico 's inhoudt voor de gebruiker zelf.  Het accidenteel innemen van deze stoffen kan zeer zware, zelfs dodelijke gevolgen hebben.  Ook omstanders of personen die later op de behandelde plaatsen met (resten van) de stoffen contact komen kunnen aan deze gevaren worden blootgesteld. Alleen al vanuit dit oogpunt is de slogan ‘Zonder is gezonder op zijn plaats.

Maar ook oordeelkundig gebruik van bestrijdingsmiddelen heeft zware gevolgen. Bestrijdingsmiddelen hopen zich op in de voedselketen. De concentratie van de verontreiniging die bv. in het water terechtkomt, kan op die manier tot duizenden malen oplopen in vissen.  Vissen die vervolgens door de mens worden gegeten ... De mens staat immers aan de top van elke voedselpiramide. Ook op lokaal vlak heeft het gevolgen, denken we maar aan de achteruitgang van de biodiversiteit.

Kortom: pesticiden bedreigen ons leefmilieu en zo de gezondheid van elk van ons.

Bestrijdingsmiddelen aan banden gelegd

Via een nieuw decreet heeft de Vlaamse overheid het gebruik van bestrijdingsmiddelen door overheidsdiensten aan banden gelegd.
Dit is te begrijpen vanuit een terechte bezorgdheid voor verontreiniging. Bestrijdingsmiddelen zijn immers moeilijk afbreekbaar en sporen ervan zijn terug te vinden in onze beken en grachten. Het drinkwater blijft gelukkig gespaard van deze verontreiniging, zij het enkel dankzij de professionele zuivering en behandeling ervan door onze drinkwaterintercommunale. Maar koken kost geld, en zo dus ook het verwijderen van de resten van bestrijdingsmiddelen uit het water. Voorkomen is dus beter dan genezen.

Het gemeentebestuur van Anzegem werkt dan ook al verschillende jaren aan een geleidelijke vermindering van het gebruik van deze stoffen. Maar de Vlaamse overheid gaat nu nog een stap verder. Vanaf 2015 mag niets meer van chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Dit betekent dat we onze werkwijze verder zullen moeten aanpassen.
Dit betekent ook dat we niet meer even efficiënt elk sprietje onkruid kunnen aanpakken. Wij proberen echter de gevolgen voor de netheid van onze parken, plantsoenen en wegen zo minimaal te houden. Langs de andere kant vragen wij ook om uw begrip voor de wettelijke beperkingen die ons opgelegd worden.

Meer informatie vind je op http://www.zonderisgezonder.be/ of via de Vlaamse Infolijn op het gratis nummer 1700.

Wat kan jij doen?

Het is uiteraard niet de bedoeling dat de burger nu zelf de stoep met (onkruid)verdelgers te lijf gaat.  Het zou echt zonde zijn mochten alle inspanningen van de openbare diensten om het gebruik van pesticiden te verminderen of op nul te brengen voor een groot deel teniet gedaan worden door de burger.  Zoals eerder aangehaald kan het zelf hanteren van bestrijdingsmiddelen jezelf en je omgeving ernstige schade berokkenen. De weg naar een pesticidenvrije toekomst zal veel tijd en energie vergen van iedereen.  Maar het kan!

Bovendien dient, zoals vermeld in het politiereglement, elke inwoner in te staan voor het goed onderhoud van  openbaar domein voor zijn woning (trottoir en greppel), we roepen iedereen dan ook op om dit ook effectief te doen. Let wel op: ook voor particulieren is het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen op openbaar domein verboden, regelmatig vegen en manueel wieden zijn de eenvoudigste oplossingen.

Hoezo onkruid?

Onkruid bestaat niet. 'Ongewenst opschietend kruid' zou een treffender benaming zijn.  Want wat de een als onkruid beschouwt, vindt de ander net een mooie en interessante plant.  Sommige tuiniers baseren zich bij het onderhouden van hun tuin op de afgelikte plaatjes in glossy tuinboeken en -bladen en maken jacht op elk bruin blaadje, ongewenst kruid of ongenood insect.

Nochtans zijn al deze zaken dikwijls van essentieel belang voor de natuurlijke habitat in uw tuin.  Spuiten betekent immers de dood voor vele nuttige planten en insecten.  Ook de natuurlijke vijanden van de te verdelgen belager vallen ten prooi aan het vergif.  Zo kweek je plagen.  In een goed beheerde tuin probeer je zoveel mogelijk dergelijke problemen te voorkomen door al tijdens de aanleg met bepaalde elementen rekening te houden en natuurlijke vijanden een kans te geven.

Onkruid vergaat...(soms) vanzelf

Soms is het zelfs beter eens niet in te grijpen. Elke plaag trekt immers vanzelf zijn natuurlijke vijanden aan tot er een evenwicht wordt bereikt.  Iets meer tolerantie tegenover de natuurlijke ontwikkelingen maakt al veel gifgebruik overbodig.  Daarnaast biedt de natuur zelf ook heel wat alternatieven om ongewenste gasten uit uw tuin weg te houden.

In een ecologische tuin houdt men bij het ontwerp,de aanleg en het beheer rekening met natuurlijke processen en de specifieke mogelijkheden van de tuin (grootte,bodemtype,oriëntering enz.).  Dit zorgt ook voor minder (snoei)werk en ook voor minder afval!
De Provincie West-Vlaanderen heeft een brochure over De ecologische tuin

Tips en weetjes

De onderstaande tips en leuke weetjes kunnen alvast als eerste inspiratie dienen:

  • Ongewenst opschietend kruid groeit niet op stenen, maar wel waar aarde en zand zich ophopen.  Veeg regelmatig het trottoir en de greppel voor uw eigen deur en je hoeft geen pesticiden meer te gebruiken.
  • Nestkastjes en struiken met bessen lokken vogels.  Ze zullen tegelijkertijd ook heel wat schadelijke insecten mee oppikken.
  • Ongewenst opschietend kruid gedijt het best op onbedekte grond.  Gebruik daarom snelgroeiende bodembedekkende planten zoals klimop.  Ook rode klaver (niet te verwarren met de witte variant) is een uitstekende bodembedekker en woekert bovendien niet uit naar aanpalende percelen.  Door de factor 'licht' uit te schakelen, weert u meteen het gros van de onkruiden.
    Opgelet: het strooien van houthaksel blijkt veelal slechts een tijdelijke oplossing om onkruid terug te dringen.  Het kan op termijn zelfs een aanrijking van de bodem betekenen, waardoor kruiden plots talrijk opschieten.  Beter is tijdens het ontwerp voor bepaalde (hout)soorten te kiezen en nadien gebruik te maken van hun natuurlijk verval (o.a.bladverlies) om de bodem te bedekken.
  • Het mos dat op schaduwrijke plaatsen in het gazon spontaan ontstaat, kan je vervangen door verschillende bodembedekkers voor schaduwplaatsen zoals gewone ereprijs en gewone klimop.
  • Pas in uw groentetuin de ecologische basisprincipes toe. Gebruik compost i.p.v.kunstmest. Kies streekeigen inheemse planten en rassen met een goede resistentie en denk aan vruchtwisseling. Elk jaar groenten van dezelfde plantenfamilie op hetzelfde plekje telen,werkt plagen in de hand.
  • Zet geen woekeraars (bv.klimop) naast trage groeiers (bv.lavendel).  Zet de juiste plant op de juiste plaats.
  • Strooi sparrennaalden, lavagruis, gemalen schelpen of eierschalen tussen of rond kwetsbare percelen.  Zo blijven slakken op afstand.
  • Ingegraven potjes die voor de helft gevuld zijn met zoet bruin bier trekken slakken aan en doen ze verdrinken. Een afdakje boven het potje voorkomt verdunning door regenwater.
  • Gebruik compost voor uw kamerplanten.  Als je duurdere kunstmest gebruikt, groeien de planten sneller,maar trek je bladluizen aan.
  • Kunstmest is denken op korte termijn, zonder oog voor bodemleven.  Organisch bemesten met compost zorgt voor een gezonde bodem en een voorraad voedingsstoffen.  Het VLACO-label garandeert een compost die milieuhygiënisch en tuinbouwkundig aan alle kwaliteitsparameters voldoet.
  • Een stevige laag boenwas zorgt ervoor dat uw hout beveiligd is tegen houtworm.
  • Mieren hou je buiten door alle zoetigheid zorgvuldig en luchtdicht op te bergen.  Het paadje dat de mieren volgen om binnen te komen kunt u bestrooien met witte peper of insmeren met knoflook. Mieren hebben ook een hekel aan verse houtskool, houtzaagsel, koffiedik, keukenzout en tomatenplanten.

Grijp je toch naar (chemische) bestrijdingsmiddelen? Vergeet dan niet dat die producten bewust ontwikkeld zijn om leven te vernietigen. Ze blijven gevaarlijk voor mens en milieu. Enkele tips:

  • Bewaar bestrijdingsmiddelen in hun oorspronkelijke verpakking zodat je vergissingen uitsluit.
  • Lees de verpakking en de bijsluiter voor je het product gebruikt.
  • Spuit bij voorkeur 's avonds. Dan is er minder wind en dus minder verspreiding van het product.  Het is dan ook kouder,waardoor het product minder snel verdampt.
  • Verhoog nooit de aangegeven dosis.  Overdoseren geeft geen beter resultaat.  Een extra dosis is verspilling van product én geld, met een grote verontreiniging tot gevolg. Let op: soms staat de oppervlakte uitgedrukt in hectare. Eén hectare is 10.000 m 2 .
  • Zorg ervoor dat het product niet afvloeit naar waterlopen, vijvers en riolen.
  • Spuit nooit als het regent of als het gaat regenen.  De producten komen dan gemakkelijker in het grondwater of in de beek terecht.
  • Bestrijdingsmiddelen gebruiken bij regen of hoge temperaturen werkt veel minder efficiënt.  Vermijd dit!
  • Giet overtollig of oud product nooit in het toilet of de riool. Gebruik overschotten, hoe klein ook, voor een volgende sproeibeurt.  Gebruik het water waarmee je de sproeier spoelt om nog eens over het gesproeide perceel te gaan.
  • Breng lege verpakkingen naar het containerpark (selectieve inzameling van KGA).

Zie ook